OKO – mała kamera filmowa
Działanie oka porównuje się do działania aparatu fotograficznego. Można powiedzieć nawet więcej, ono działa jak kamera filmowa, bo przecież możemy postrzegać ruch.
Promienie świetlne przenikają przez przednią, przeźroczystą część oka – rogówkę – i wnikają do jego wnętrza.
Powierzchnia rogówki pełni taką rolę, jak powierzchnia soczewki obiektywu fotograficznego: światło ulega na niej załamaniu.
Pomiędzy rogówką i siatkówką na bieg światła wpływa jeszcze soczewka oka i znajdujące się za nią ciało szkliste.
Tworzą one wspólnie z rogówką i soczewką część oka załamującą światło, czyli układ optyczny oka.
Dzięki niemu właśnie na siatkówce – wrażliwej na światło części oka – powstaje ostry obraz. Siatkówka jest odpowiednikiem kliszy w aparacie fotograficznym czy filmu w kamerze. Pomiędzy rogówką a soczewką oka znajduje się tęczówka, która działa jak przysłona w aparacie fotograficznym i reguluje ilość światła dostającego się do oka. Kolisty otwór w tęczówce – źrenica – zmienia swoją średnicę, w zależności od oświetlenia. Gdy natężenie światła jest duże, źrenica zwęża się i na odwrót, gdy światła jest mało, źrenica rozszerza się.
Jeżeli aparat fotograficzny zostanie rozregulowany, wówczas obraz powstający na kliszy nie będzie ostry.
Podobnie jest z układem optycznym oka: gdy działanie jego poszczególnych części nie jest odpowiednio zestrojone, obniża się jakość widzenia, co prowadzi do powstania wady wzroku.
WADY WZROKU
KRÓTKOWZROCZNOŚĆ /myopia/
Najczęstszą przyczyną wad wzroku jest nieodpowiednia długość gałki ocznej. Przy krótkowzroczności oko ma kształt zbyt wydłużony – owalny, tak, że ostry obraz
przedmiotów dalekich powstaje przed siatkówką. Krótkowidz postrzega więc przedmioty, leżące w oddali, mniej lub bardziej niewyraźnie.
Ostro może widzieć przedmioty leżące blisko, stąd taż wzięła się nazwa tej wady wzroku.
NADWZROCZNOŚĆ /hypermetropia/
Przy nadwzroczności oko ma kształt za bardzo spłaszczony, czyli gałka oczna jest zbyt krótka.
W rezultacie, powstający na siatkówce obraz przedmiotów bliskich jest rozmazany – ostry obraz powstałby za siatkówką.
Dalekowidz może widzieć ostro przedmioty dalekie, jeżeli uda mu się skompensować wadę nadwzroczności odpowiednio silną akomodacją oka.
Osoba nadwzroczna i jednocześnie starczowzroczna, u której akomodacja, czyli zdolność przystosowania oka normowzrocznego do ostrego widzenia z bliska, jest już bardzo słaba, będzie widziała nieostro przedmioty bliskie i dalekie.
ASTYGMATYZM /astigmatismus/
Powierzchnia rogówki powinna być sferyczna. Wiele osób widzi źle z powodu odstępstw od sferycznego kształtu powierzchni rogówki, która przez to silniej załamuje światło w jednej płaszczyźnie, a słabiej w innej.
Punkty przedmiotu zostają odtworzone na siatkówce, jako linie, a cały obraz rozmywa się jak na poruszonym zdjęciu.
Tę wadę wzroku nazywamy astygmatyzmem lub niezbornością.
Astygmatyzm, któremu często towarzyszy krótko- lub nadwzroczność, powoduje nieostre i silnie zniekształcone widzenie.
Wady wzroku mają wiele przyczyn, mogą być wrodzone lub nabyte.
Astygmatyzm i nadwzroczność są najczęściej wadami wrodzonymi, nierzadko dziedziczonymi.
Krótkowzroczność jest coraz częściej wadą nabytą, powodowaną przez rozwój cywilizacji /czytanie, pisanie, praca w otoczeniu przedmiotów znajdujących się blisko/.
STARCZOWZROCZNOŚĆ /presbyopia/
Jest ona następstwem fizjologicznego procesu utraty zdolności akomodacyjnej oka z powodu stopniowego twardnienia i zmniejszania elastyczności soczewki. Jej objawem jest oddalanie się od oka punktu bliży wzrokowej.
Starczowzroczność dotyczy wszystkich oczu, ale w oczach nadwzrocznych, gdzie część zdolności akomodacyjnych soczewki jest wykorzystywana przy patrzeniu w dal, ujawnia się ona wcześniej.
POWŁOKI ANTYREFLEKSYJNE /powód nakładania na soczewki okularowe/
Światło, padając na powierzchnię soczewki, nie przechodzi przez nią w całości tylko jest częściowo odbijane, jako refleks.
Takie refleksy są bardzo męczące dla osoby noszącej okulary, prowadzą do załamań i tworzenia się obrazów odbitych.
Przyczyniają się do zmniejszenia przepuszczalności światła i osłabiają przejrzystość obrazu.
Powłoka antyrefleksyjna składa się z wielu bardzo cienkich warstw, które nakładane są na powierzchnię soczewki w warunkach laboratoryjnej próżni.
Powłoki antyrefleksyjne powodują, że odbijana część światła jest mniejsza lub wzajemnie się wygasza. Dzięki nim soczewki okularowe są bardziej przejrzyste a utrzymanie ich w czystości jest łatwiejsze.